KANaPKa: Formułowanie celów

KANaPKa

nazwa żartobliwa [wymyślona przeze mnie], a sprawa jest poważna jak…  kanapka, którą się bierze w daleką podróż, a taką podróżą może być zdanie matury i pójście na studia. KANaPKa jest moją przeróbką metody SMART (ang. Specific, Measurable, Achievable, Realistic, Time-bound). Jak widać tłumaczenia z jednego języka na drugi to czasami coś więcej niż ma do zaoferowania Google translator 🙂

KANaPKa coaching matura matematyka fizyka Bielsko Biała Jarosław Jabłonka

K jak Konkretnie

Podejmujesz decyzję, czego się chcesz nauczyć, co chcesz umieć. To może być rodzaj zadań albo cały dział. W dużym uproszczeniu, decydując się na konkretny cel, dokonujesz wyboru pozytywnego – właśnie ten cel, oraz wyboru negatywnego – żaden inny. Jeśli na przykład chcesz nauczyć się rozwiązywać nierówności kwadratowe – to celem pozytywnym jest właśnie to, a przy tym nie zajmujesz się nierównościami wielomianowymi, stereometrią czy statystyką. Koncentrujesz uwagę na jednym celu.

Każdy (no, prawie każdy) cel jest narzędziem, środkiem do osiągnięcia większego Celu, a tan do jeszcze większego CELU itd. Należy mieć więc na uwadze pewną całość. Cele powinny się wkomponowywać w ogólniejszy plan działań. Na przykład zdanie egzaminu maturalnego to etap w dostaniu się na studia, a ocena z kartkówki z fizyki to jedna z ocen wpływających na ocenę końcową itd. KANaPKa świetnie się nadaje do opracowania celów bardziej rozbudowanych, złożonych. Zadania zbyt konkretne nie potrzebują takiego nakładu pracy i czasu związanego z przygotowaniami – można je realizować w możliwie najprostszy sposób.

A jak Ambitnie

Ambicja jest w cenie, ale jak ze wszystkim nie należy przesadzić. Jak ambitnie zatem podejść do wyzwania?

Po pierwsze, jeśli ustawisz sobie za nisko swoje oczekiwania, nie będziesz czuć, że to jest w ogóle jakieś wyzwanie. Nie będzie Cię to nakręcać. Pomyślisz sobie, ze tak czy siak osiągniesz swój cel, więc nie trzeba się dodatkowo starać.

Po drugie, jeśli Twoje (ambicje są zbyt wysokie, możesz czuć zniechęcenie już na początku, nawet beznadziejność. W trakcie nauki będziesz myśleć, jak obniżyć poprzeczkę.

Po trzecie, rozeznaj się, ile punktów, procentów, jakie oceny potrzebujesz, by osiągnąć swój większy CEL.  Trochę realizmu zawsze się przyda…

Po czwarte- być może najważniejsze – stać Cię na wiele! Pokaż charakter! Daj z siebie więcej niż myślisz Ty, Twoi znajomi i rodzina. KANaPKa na drogę! 🙂

Na jak Na czas

Termin realizacji celów powoduje ruch, dynamikę… Termin realizacji ustalony przez Ciebie powinien być:

  1. realistyczny – policz, ile czasu potrzebujesz na rzetelne przygotowanie; możesz spokojnie dodać 20% czasu.
  2. prawdopodobny – uwzględnij spodziewane utrudnienia i zakłócenia (np. impreza rodzinna w weekend może zaburzyć przygotowania); pomiń zdarzenia mało prawdopodobne – mogą się zdarzyć, ale w planowaniu trzeba je odrzucić, jeśli zależy nam na czasie. Jeśli przytrafi się mała nieprzewidywalna katastrofa, to trzeba będzie zmodyfikować plan.
  3. motywujący – daj sobie raczej mniej czasu tak, byś pracowała / pracował na czas, z zegarkiem i kalendarzem w ręku; zbyt odległy termin działa zniechęcająco – jeśli masz duży projekt do wykonania, to lepiej go podzielić na etapy.

KANaPKa daje energię, o ile jest dobrze przygotowana – również na czas 🙂

P jak Policzalnie

Dobrze jest policzyć, w jakim stopniu opanowałeś / opanowałaś materiał. W ten sposób będziesz mógł / mogła oceniać postępy i szacować ostateczny wynik. Liczby mają swój wymiar praktyczny. Dzięki nim można porównywać swoje wyniki. Oczywiście trzeba być ostrożnym. Nawet egzaminy CKE z kolejnych lat mogą się różnić stopniem trudności. Możesz sprawdzać, jak szybko rozwiązujesz zadania typowe, na przykład prosty układ równań, równanie kwadratowe czy zadanie o rzucie pionowym.

Warto się zastanowić, w jaki sposób będziesz sprawdzać swoje postępy. Dobrze jest dopasować test do rzeczywistego sprawdzianu. Jeśli będziesz odpowiadać ustnie, dobrze jest sprawdzać się w odpowiedzi ustnej – poprosić kogoś o przepytywanie i słuchanie lub nagrywać swoje odpowiedzi. Jeśli egzamin jest pisemny, to trzeba rozwiązywać zadania na kartce, to już oczywiste.

Należy też zadbać o pewien poziom świeżości i się nie “przetestować”: testy dają pewien obraz przygotowania, ale nie są rzeczywisty sprawdzianem. Po prostu nie należy przesadzać. Jeśli obawiasz się pewnych typów zadań a sprawiają Ci one problemy, możesz określić szanśe, że się pojawi w zestawie zadań; możesz zadania dobierać drogą losowania – to Ci pozwoli uniknąć bagatelizowania i wyolbrzymiania prblemu, z którym w danej chwili sobie nie radzisz.

Ka jak Kapitalnie!

Odlotowo, zjawiskowo,  fenomenalnie (to takie “fizyczne” przysłówki). Takie powinny być Twoje wrażenia w trakcie realizacji zadania, jak i na koniec. Kilka słów wyjaśnienia. Emocje towarzyszą nam przez całe życie (takie mam obserwacje). Dobrze się nam pracuje, uczy spędza czas, gdy się dobrze czujemy. Dlatego warto zadbać o to własne środowisko emocjonalne związane z realizacja zadania czy projektu. Te dobre emocje są paliwem, dzięki któremu jesteś w stanie pokonać przeszkody. Oceń swój cel i sposób realizacji właśnie pod kątem emocji, jakich doznajesz: czy czujesz się z tym dobrze, czy cel daje Ci radość, czy, jak sobie wyobrażasz, że osiągniesz cel, to będziesz się czuć fajnie, super? Czy raczej nie – cały projekt wywołuje u Ciebie odrzucenie, czujesz się sfrustrowana / sfrustrowany itd. Eocje mogą Ci dawać pewne wskazówki związane z sensownością tego, co zamierzasz robić. Warto się nad tym zastanowić, zrozumieć siebie. Tego Ci życzę z całego serca.

Co Ci da KANaPKa?

  • Dobre określenie celu.
  • Pomoc w opracowaniu planu działań.
  • Energię do działań.
  • Poczucie, że idziesz w dobrym kierunku, z właściwym zwrotem.
  • To, że idziesz w dobrym kierunku, i że zwrot też jest odpowiedni dla Ciebie.
  • Zwiększenie skuteczności w nauce, więcej rozumiesz, więcej Ci się chce.
  • Umożliwi Ci znalezienie czasu na sprawy, na które też byś chciała / chciał znaleźć czas.

Jeśli potrzebujesz

wsparcia w procesie zmian, które planujesz czy zamierzasz dokonać w najbliższym czasie, przeformułować swoje cele i zwiększyć swoją osobistą efektywność, to